- Integracyjne formy nauczania i wychowania - Serwis Pomoc Dziecku

Strona główna » Słownik problemów » Kształcenie integracyjne

Integracyjne formy nauczania i wychowania

Włączanie dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do kształcenia i wychowania z dziećmi i młodzieżą pełnosprawną w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych organizujących oddziały integracyjne uczniów sprawnych może uczyć tolerancji dla inności drugiego człowieka oraz zasady solidarności i demokracji w odniesieniu do swoich niepełnosprawnych koleżanek i kolegów.

Oddziały integracyjne organizuje się w celu umożliwienia uczniom niepełnosprawnym rozwoju społecznego oraz zdobycia wiedzy i umiejętności wspólnie z rówieśnikami, jak najbliżej miejsca zamieszkania.

W Polsce ponad 3 proc. populacji wszystkich uczniów wymaga specjalnych form kształcenia. Są to uczniowie w normie intelektualnej (np. niewidomi, niesłyszący, z niepełnosprawnością ruchową, z przewlekłymi chorobami psychosomatycznymi) oraz uczniowie z upośledzeniem umysłowym, z autyzmem i z niepełnosprawnością sprzężoną.

W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie kształceniem w szkołach i klasach integracyjnych oraz w klasach specjalnych organizowanych w szkołach ogólnodostępnych na wszystkich etapach kształcenia: od szkoły podstawowej poprzez gimnazja i licea ogólnokształcące oraz szkoły zawodowe do szkół policealnych.

Znaczącą rolę w tworzeniu klas i szkół integracyjnych odgrywają rodzice uczniów z niepełnosprawnościami. Integracja jest długim i skomplikowanym procesem, w którym poprzez okazywanie tolerancji i pomocy niepełnosprawnej koleżance czy koledze ważną rolę odgrywają również pełnosprawni uczniowie.

Zasady organizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych w integracyjnych publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach zostały określone w zarządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 4 października 1993 r (Dz. Urz. MEN Nr 9 poz. 36) oraz w rozporządzeniu MEN z dnia 10 grudnia 1999 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ramowych statutów... (Dz. U. Nr 2 z 2000 r. poz. 20).

W klasach integracyjnych liczba wszystkich uczniów wynosi od 15 do 20. W tej liczbie uczyć się powinno od 3 do 5 uczniów z jednorodną niepełnosprawnością. W roku szkolnym 1998/1999 uczyło się 4216 dzieci w 1017 oddziałach integracyjnych.

W klasach specjalnych w szkołach ogólnodostępnych liczba uczniów powinna odpowiadać liczbie uczniów w oddziałach odpowiedniej szkoły specjalnej. Z tej formy kształcenia w roku szkolnym 1998/1999 skorzystało 7529 uczniów w 669 oddziałach.

W przedszkolu i szkole prowadzącej oddziały integracyjne zatrudnia się nauczycieli ze specjalnym przygotowaniem pedagogicznym w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego oraz udzielania pomocy nauczycielom w zakresie doboru treści programowych i metod pracy z uczniami niepełnosprawnymi, a także prowadzenia bądź organizowania różnego rodzaju form pomocy psychologicznej, pedagogicznej oraz zajęć rewalidacyjnych.

Nauka w oddziałach specjalnych w szkołach ogólnodostępnych odbywa się na podstawie planów i programów nauczania odpowiedniego typu szkół specjalnych lub ogólnodostępnych, z uwzględnieniem odpowiednich zajęć rewalidacji indywidualnej.

Przedszkole i szkoła zapewniają uczniom z niepełnosprawnościami niezbędne warunki, jak również odpowiednie wyposażenie, w tym podręczniki szkolne i oprzyrządowanie miejsca do nauki - stosownie do rodzaju jego niepełnosprawności.

Wymagania dotyczące kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 grudnia 1993 r. zmieniające rozporządzenie (Dz. U. z 1991 r. Nr 98 poz. 433) w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. z 1993 r. Nr 5 poz.19) oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych kwalifikacji... (Dz. U. Nr 14 poz. 127).

W zależności od potrzeb uczniów niepełnosprawnych nauczyciel wspierający powinien diagnozować potrzeby i oceniać możliwości ucznia, prowadzić zajęcia integrujące grupę, prowadzić indywidualne zajęcia dydaktyczne i wyrównawcze oraz, w miarę posiadanych kwalifikacji, zajęcia specjalistyczne uwzględniające specjalne potrzeby edukacyjne ucznia, np.: orientację w przestrzeni, alternatywne metody komunikacji, ruch rozwijający. Powinien też prowadzić działania zmierzające do integracji i bezpiecznego funkcjonowania ucznia niepełnosprawnego w społeczności szkoły ogólnodostępnej.

Uczniom niepełnosprawnym uczęszczającym do szkoły ogólnodostępnej, w której nie prowadzi się oddziałów integracyjnych lub klas specjalnych, w celu osiągnięcia przez nich powodzenia w nauce szkolnej, należy również zapewnić odpowiednie warunki do nauki, umożliwić realizację zajęć rewalidacyjnych lub pomoc psychologiczno-pedagogiczną określoną w zarządzeniu nr 15 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 1993 r. w sprawie zasad udzielania uczniom pomocy psychologicznej i pedagogicznej (Dz. Urz. MEN z 1993 r. Nr 6 poz. 19), a nauczycielom pracującym z tym uczniem doradztwo i pomoc metodyczną.

Z doświadczeń szkół prowadzących kształcenie integracyjne wynika, że zajęcia dydaktyczne uczniów z niepełnosprawnościami w jednej szkole z uczniami pełnosprawnymi należy organizować po uprzednim stworzeniu odpowiednich warunków społecznych (decyzji rady pedagogicznej, zgody rodziców dzieci uczęszczających do danej szkoły oraz zgody organu prowadzącego), merytorycznych i ekonomicznych.

Ministerstwo Edukacji Narodowej również wychodzi z założenia, że kształcenia integracyjnego nie można prowadzić na zasadzie decyzji administracyjnej, a jedynie w wyniku społecznej zgody i zapewnienia odpowiednich warunków, np. po zlikwidowaniu barier architekotonicznych.

Przy wprowadzaniu kształcenia w systemie integracyjnym merytoryczną pomocą służyć może wydział kształcenia specjalnego MEN.

Zespół ds. Kształcenia Integracyjnego w Centrum Metodycznym Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej MEN w Warszawie organizuje kursy, konferencje dla dyrektorów szkół i placówek ogólnodostępnych oraz przygotowuje wydawnictwa i materiały metodyczne poświęcone tym zagadnieniom.

Wyższa Szkoła Pedagogiki Specjalnej w Warszawie przygotowuje na studiach podyplomowych kadrę dla klas i oddziałów integracyjnych.

Źródło: Serafin T. Integracyjne formy nauczania i wychowania. http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/2537

Drukuj | Wyślij znajomym | Zgłoś błąd w artykule
Autor wiadomości: Wiesław Kachniarz | Data: 2010-09-01 11:44
Ilość wyświetleń 3016

Copyright @ 2010 Urząd m.st. Warszawy Biuro Edukacji i Poradnia TOP

Administrator: mail | Archiwum | Mapa serwisu