Pomoc dziecku

 logo serwisu pomoc dzieciom Serwis Pomoc dziecku

Zadbaj o rozwój swojego dziecka

Zdjęcie usmiechniętej rodziny

Dysleksja – specyficzne trudności

Data dodania poniedziałek, 4 sierpnia 2014 21:46 |
Dysleksja – specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu. Coraz częściej słyszy się o uczniach, którzy swoje trudności w czytaniu i pisaniu tłumaczą tym, że mają trudności natury dyslektycznej, co dokumentują odpowiednimi zaświadczeniami z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Zadajemy sobie pytanie czy rzeczywiście tak jest, a może jest to wymówka zwyczajnych leni, którym przedsiębiorczy rodzice załatwili odpowiednie zaświadczenie. Dysleksja traktowana jest przez niektórych nauczycieli jako swoisty przejaw psychologicznej „mody”, którym to zjawiskiem nie należy zbytnio się przejmować i dlatego powinniśmy się temu zjawisku przyjrzeć bliżej.

 Czym jest dysleksja ?Dysleksja jest jednym z wielu różnych rodzajów trudności w uczeniu się. Jest specyficznym zaburzeniem o podłożu językowym, uwarunkowanym konstytucjonalnie. Charakteryzuje się w dekodowaniu pojedynczych słów  co najczęściej odzwierciedla niewystarczające zdolności przetwarzania fonologicznego. Trudności w dekodowaniu pojedynczych słów są zazwyczaj niewspółmierne do wieku życia oraz innych zdolności poznawczych
i umiejętności szkolnych; trudności te nie są czynnikiem ogólnego zaburzenia rozwoju ani zaburzeń sensorycznych. Dysleksja manifestuje się różnorodnymi trudnościami w odniesieniu do różnych form komunikacji językowej; często oprócz trudności w opanowaniu sprawności w zakresie czynności pisania i poprawnej pisowni. (definicja wg Towarzystwa Dysleksji im. Ortona (USA).    

Badania wykazują, ze około 10-15% uczniów w polskich szkołach ma specyficzne trudności w nauce czytania i pisania i w  uczeniu się, w tym z głęboką dysleksją jest 3-4% ( cztery razy więcej chłopców). Specyficzne trudności w uczeniu się (w nauce czytania i pisania) to dysleksja rozwojowa tzn. trudności występują od początku nauki szkolnej, z kolei nabyta – oznacza utratę już opanowanej umiejętności czytania i pisania. Dyslektykami było wielu sławnych ludzi (Albert Einstein, Tomasz Edison, Agata Cristie, Stefan Żeromski).

Według koncepcji biologicznej: uszkodzenie lub opóźnienie dojrzewania CUN mikrouszkodzenia mózgu, powikłania ciąży, nieprawidłowe porody, urazy doznane w dzieciństwie. Nadprodukcja testosteronu – hormonu męskiego w okresie prenatalnym (dlatego częściej u chłopców). Nadmiar tego hormonu blokuje rozwój lewej półkuli mózgowej, tym samym opóźnienie rozwoju mowy i dysleksję. Podłoże genetyczne to 20-30% przyczyn.

Koncepcja psychologiczna (H.Spionek) - 90% dyslektyków  ma poziom inteligencji w normie (80-110), z kolei 50% dyslektyków ma zaburzenia mowy, wymienić również można zaburzenia emocjonalne i  zaburzenia percepcyjno-motoryczne.

Objawy trudności manifestują się nieprawidłowym funkcjonowaniem w zakresie:

-         analizy i syntezy wzrokowej,

-         lateralizacji (w zakresie ruchowym),

-         orientacji przestrzennej,

-         koordynacji funkcji wzrokowych, słuchowych i ruchowych.

Zaburzenia dyslektyczne dotyczyć mogą tylko jednej sfery funkcjonowania dziecka lub wielu sfer.

 Objawy tzw. ryzyka dysleksji w poszczególnych etapach rozwoju.

W wieku niemowlęcym i poniemowlęcym – opóźnienie rozwoju mowy
i rozwoju ruchowym. Później niż rówieśnicy wypowiadają pierwsze słowa, zdania, później zaczynają chodzić i biegać. Mało zręcznie malują, ubierają się, nie podejmują rysowania.

W wieku przedszkolnym 3-5 lat - mała sprawność ruchowa całego ciała, mała sprawność rąk, słaba koordynacja wzrokowo-ruchowa, opóźniony rozwój lateralizacji, zaburzony rozwój spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej, opóźniony rozwój mowy.

W klasie zerowej – obniżona sprawność ruchowa, trudności w samoobsłudze, opóźniony rozwój lateralizacji, opóźniona orientacja w schemacie ciała i przestrzeni, trudności z rysowaniem figur geometrycznych, szlaczków, przy próbach czytania – przekręcanie wyrazów, przy pisaniu – odzwierciedlanie liter, brzydkie pisanie i rysowanie.

W młodszym wieku szkolnym – trudności w zapamiętywaniu wierszy, nazw miesięcy, liter w alfabecie, tabliczki mnożenia, mylenie liter, błędy przy przepisywaniu, trudności w czytaniu.

Powyżej IV klasy – błędy ortograficzne, trudności w zapamiętywaniu nazw, dat, nr telefonu, przekręcanie nazwisk, nazw, liczb wielocyfrowych. Trudności w nauce przedmiotów, które wymagają dobrej percepcji wzroku, przestrzennej
i pamięci wzrokowej (geografia, geometria, chemia). Trudności w nauce przedmiotów, które wymagają dobrej percepcji i pamięci słuchowej (j. obce, biologia, historia).

W wieku dorastania

Ø wolne tempo czytania, trudności ze zrozumieniem i zapamiętywaniem, niechęć do głośnego czytania,

Ø błędy ortograficzne,

Ø trudne do odczytania pismo,

Ø przekręcanie długich i trudnych wyrazów,

Ø trudności z publicznym wypowiadaniem się,

Ø trudności z odróżnieniem strony lewej i prawej,

Ø trudności z zapamiętywaniem informacji przez telefon, mylenie cyfr przy wykręcaniu nr telefonu,

Ø mylenie dat i godzin,

Ø błędy przy wypełnianiu czeku, przekazu, formularzy.

Symptomem charakterystycznym dla dyslektyka jest : nierówna koncentracja uwagi, wolne tempo pracy. Uczeń dyslektyczny dotkliwiej odczuwa swoje trudności w klasach starszych. Okres dorastania stwarza też nowe problemy związane ze zwiększoną pobudliwością  - trudności w koncentracji uwagi, szybką męczliwością, która dodatkowo utrudnia naukę.

Badania wykazują, że dysleksja nie mija z wiekiem.

Jak pomóc uczniom ze specyficznymi trudnościami w nauce czytania
i pisania ?   

Badania diagnostyczne i zajęcia terapeutyczne : ćwiczenia funkcji zaburzonych, wspieranie rozwoju funkcji zaburzonej przez sprawną lub mniej zaburzoną.

Praca kompensacyjno-korekcyjna ma na celu:

Ø wspomaganie rozwoju psychicznego i efektywności uczenia się,

Ø wyrównywanie i korygowanie braków w opanowaniu programu nauczania, opóźnień w wiadomościach i umiejętnościach szkolnych,

Ø eliminowanie przyczyn i przejawów zaburzeń,

Ø wspieranie zaburzonych funkcji zaangażowanych w proces czytania i pisania.

Poradnie psychologiczno-pedagogiczne oraz Polskie Towarzystwo Dysleksji przyjmują uczniów bez skierowań szkoły.

Honorowane są wyłącznie zaświadczenia z placówek publicznych. Obniżenie wymogów (a nie obniżenie wymagań) do indywidualnych potrzeb dotyczy tylko ucznia z głęboką dysleksją (tzn. dwuletnie opóźnienie w nauce czytania w stosunku do rówieśników).

Podstawa prawna

·        Rozporządzenie MEN z 19.04.1999 r. w sprawie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów mówi o dostosowaniu wymagań do możliwości ucznia, u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się lub deficyty rozwojowe uniemożliwiające sprostania wymaganiom edukacyjnym wynikającym z programu nauczania.

·        Rozporządzenie MEN z 25.05.1999 r. dotyczące pomocy psychologicznej
i pedagogicznej w szkole.

·        Ustawa z 7.09.1991 o systemie oświaty.

Bibliografia

 Bogdanowicz M. : O dysleksji, czyli specyficznych trudnościach w nauce czytania i pisania –    odpowiedzi na pytania rodziców i nauczycieli. Lublin 1994

 Brejnak B., Zabłocki K.J. : Dysleksja w teorii i praktyce. Warszawa 1999

 Górniewicz E. : Pedagogiczna diagnoza specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu. Toruń 1994

Mickiewicz J. : Ćwiczenia w czytaniu i pisaniu : poradnik metodyczny do terapii dzieci dyslektycznych. Toruń 1994

Renflejsz-Kuczyk : Jak pomóc dzieciom dyslektycznym ? Poradnik dla nauczycieli i rodziców. Warszawa 1999 Selikowitz M. : Dysleksja. Warszawa 1999

 Spionek H.: Psychologiczna analiza trudności i niepowodzeń szkolnych. Warszawa 1970

Wszeborowska – Lipińska B. : Młodzież ze specyficznymi trudnościami w czytaniu i pisaniu.  „Psychologia wychowawcza” 1995 nr 9

 Wierzejewska A. : Skuteczność terapii wspomaganej programami komputerowymi w dysortografii. „Psychologia Wychowawcza” 1993 nr 5

źródło:http://www.elektryk.gorzow.pl/material/dysleksja.doc