Pomoc dziecku

 logo serwisu pomoc dzieciom Serwis Pomoc dziecku

Zadbaj o rozwój swojego dziecka

Zdjęcie usmiechniętej rodziny

ROZMOWA Z DZIEĆMI O EMOCJACH

Data dodania piątek, 14 sierpnia 2020
Przydatny artykuł pt:"Co to znaczy rozmawiać o emocjach?"
emocje u dzieci

Co to znaczy rozmawiać o emocjach?

Co to znaczy rozmawiać o emocjach? Rozmowa o emocjach to wskazówka, którą można często usłyszeć. Rzeczywiście jest to narzędzie, cały czas mam wrażenie, nie doceniane, a które ma wielką moc. Wspiera w dawaniu dzieciom poczucia akceptacji, uczy je tego czym emocje są, czym nie są. Pokazuje jak o nich mówić, a tym samym jak sobie z nimi radzić. Pomaga zachować zdrowie psychiczne, budować relacje. Ale… co to w zasadzie znaczy rozmawiać o emocjach?

Co to znaczy rozmawiać o emocjach?

Odpowiedź na to pytanie bywa trudne, bo takie rozmowy nie są dla nas naturalne, wielu z nas nikt tego nie nauczył. Sami nie doświadczaliśmy w swoim dzieciństwie rozmów o emocjach, choć stanowią one niezwykle ważną część naszego życia. Wielu dzisiejszych dorosłych o emocjach słyszało „emocje trzymaj na wodzy”, „złość piękności szkodzi”, „chłopaki nie płaczą”, „nerwy w konserwy”. Podczas kiedy emocje, nawet zamiecione pod dywan nie znikają, a zawsze wyjdą. Kiedy jednak dzieje się to nieświadomie, mogą nam niekontrolowanie wybuchnąć, kiedy już zbierze się ich za dużo, albo wyjść bólami somatycznymi w ciele. Pierwszym etapem rozmawiania z dziećmi o emocjach powinno być więc oswojenie swoich własnych, zauważenie ich, zaakceptowanie.

Kiedy zacząć rozmawiać z dziećmi o emocjach?

Na rozmowy o emocjach nigdy nie jest za szybko. Mam nadzieję, że nikt nie ma już dziś wątpliwości, że z dziećmi rozmawiamy od samego początku. A skoro rozmawiamy, to możemy również mówić o emocjach i uczuciach. Dwulatki, które zaczynają mówić i budować proste zdania potrafią też nazwać swoje podstawowe emocje. Mówią więc, że się cieszą, są smutne, boją się, albo czują złość. Chwilę później zaczynają zauważać też emocje innych, a z sześciolatkami możemy już analizować różne sytuacje i ich konsekwencje. Warto pamiętać, że rozmowy o emocjach nie prowadzimy tylko i wyłączne w sytuacjach kryzysowych, kiedy osiągają one wysokie temperatury. Rozmawiamy przede wszystkim wtedy, kiedy czujemy się dobrze i wykorzystujemy różne okazje np. spacery czy wspólne czytanie książek.

Sprawdź 10 najlepszych książek o emocjach dla dzieci

Co czujesz?

Żeby rozmawiać o emocjach musimy wiedzieć czym one są. Nie mam tu na myśli regułek i definicji,  bo emocje czujemy nie tylko głową, ale też sercem i ciałem. W rozmowach warto więc zwracać uwagę na to, co dostrzegamy gołym okiem.

Widzę, że zaciskasz pięści, czy czujesz złość?
Ale szybko bije Ci serce! Boisz się?
Widzę, że Twoje ciało rozpiera energia. Myślę, że czujesz radość!
Pomyślałeś, że jesteś tu sam i się wystraszyłeś?

Warto wskazywać dzieciom subtelne sygnały jakie płyną z naszego ciała, ale też zwracać uwagę na myśli, które poprzedzają emocje. U dzieci obserwowanie ich jest o tyle łatwe, że dzieci wyrażają emocje całymi sobą. Nie bój też pytać się dziecka Jak się czujesz? To co usłyszysz w odpowiedzi, zależy oczywiście od jego wieku, umiejętności komunikacyjnych, cech osobowościowych i temperamentalnych, ale również od tego czy ma możliwość słuchania tego, w jaki sposób Ty mówisz o emocjach i o swoich odczuciach.

Czy potrafisz powiedzieć, że dziś w pracy posprzeczałaś się z szefową? Wydawało Ci się, że ona Ci nie ufa i poczułaś jak nagle się kurczysz, do oczu napływają Ci łzy i zrobiło Ci się smutno? Dzieci widzą jak reagujemy na różne sytuacje, to my jesteśmy ich pierwszymi nauczycielami. One są naszym lustrem, powinny rozumieć, w jaki sposób my radzimy sobie z emocjami. To daje im fundamenty do budowania własnej wrażliwości.

Podałam wyżej jako przykłady rozbudowane komunikaty, ale nie chodzi o sztuczne wyuczone zdania, a nasze własne, autentyczne. Może w Waszym domu o wiele lepiej sprawdzą się narysowane buźki i wieczorne pokazanie, która emocja była w Was dzisiaj najczęściej?

Sposoby na rozmowy o emocjach

Warto w rozmowach dodawać fakt, że na pojawiające się w nas emocje mamy niewielki wpływ. Mówi się o tym, że sama emocja trwa zaledwie chwilę – 90 sekund.  Na to, co wydarzy się dalej, na nasze zachowanie jednak ten wpływ mamy. Wtedy kiedy mamy humor, czujemy się dobrze, możemy razem z dzieckiem szukać sposobów i strategii na to, jak sobie radzić, jak sobie pomagać, co można zrobić, żeby wrócić do równowagi.

Takie historie możemy przerabiać też czysto teoretycznie w formie zabawy podczas codziennych czynności:

Jak myślisz? Jaki nastrój ma dzisiaj ta Pani? Co się stało? Co może teraz zrobić?

Czy też w formie zagadek:

Wyobraź sobie, że Kasia ma wielką ochotę na lody czekoladowe i prosi mamę by jej je kupiła. Mama jednak mówi, że dziś jest za zimno i nie zgadza się na lody. Kasia czuje, jak jej pięści się zaciskają, robi się jej gorąco, ma ochotę krzyczeć. Złości się! Co może teraz zrobić?

Nie chodzi o regułki, instrukcje rozmawiania o emocjach, chodzi o to by one po prostu nie były tematem tabu, by się pojawiały, by rozmowy o nich były autentyczne, waszym własnym językiem. Łatwiej będzie rodzicom, którzy mają oswojone własne emocje i potrafią o nich mówić, ale nie znaczny to, że brak takich doświadczeń skreśla nasz sukces w komunikacji z dzieckiem. Możemy w tej relacji z dzieckiem wspólnie się uczyć.

co to znaczy rozmawiać o emocjach

Jeśli szukasz codziennych okazji do rozmów o emocjach, polecam Ci mojego e-booka „Zabawa pełna emocji”, w którym znajdziesz 51 zabaw wraz z komentarzem jaki jest ich cel, na co powinieneś zwrócić uwagę, o czym przy okazji każdej z nich opowiedzieć dziecku.